انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 10 21 An Analysis of the Dimensions and Components Affecting the Design of a Responsible Curriculum Model in Higher Education تحلیلی بر ابعاد و مولفه های موثر بر طراحی الگوی برنامه درسی مسئولانه در آموزش عالی 7 32 232681 10.22034/hecs.2025.526013.2013 FA فریبا بیکی دانشجوی دکتری علوم تربیتی، گرایش برنامه ریزی توسعه آموزش عالی صمد ایزدی استاد گروه علوم تربیتی دانشگاه مازندران مصطفی عزیزی شمامی دانشیار گروه علوم تربیتی دانشگاه مازندران 0000-0002-5278-5079 Journal Article 2025 05 25 In recent years, accountability has become one of the key issues in all organizations, and the higher education system is no exception. Universities, given their broad missions, play a pivotal role in many fundamental societal issues. This responsibility is primarily realized through the curriculum, a platform that is referred to in the academic literature as the “responsible curriculum.” The responsible curriculum seeks to integrate the diverse perspectives of stakeholders—including students, industry, and society—into the governance structures, research, and educational priorities of universities, thereby providing timely, effective, and contextually relevant responses to the growing needs of society. The present study was conducted with the aim of providing an analytical and abstract framework of the processes shaping the responsible curriculum in higher education, using a qualitative approach and grounded theory methodology. The research population consisted of 28 higher education experts with sufficient knowledge and insight into the theoretical foundations of the subject. Data were collected through interviews and analyzed in three stages: open, axial, and selective coding. The outcome of these analyses was the development of a coherent conceptual model of the responsible curriculum. In total, 449 codes and 43 subcategories were identified and classified into six dimensions of the paradigm model: core phenomenon (4 categories), causal conditions (8 categories), contextual conditions (9 categories), intervening conditions (9 categories), strategies (8 categories), and consequences (5 categories). The findings revealed that the realization of a responsible curriculum requires establishing strong linkages among universities, society, and industry. Therefore, it is recommended that higher education policymakers emphasize transparency, accountability, and innovation within the curriculum to enhance the quality and effectiveness of universities. Moreover, attention to the real needs of students and other stakeholders can pave the way for sustainable development and educational equity. <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">در سال‌های اخیر، مسئولیت‌پذیری به یکی از موضوعات کلیدی در تمامی سازمان‌ها تبدیل شده است و نظام آموزش عالی نیز از این قاعده مستثنی نیست. دانشگاه‌ها، با توجه به رسالت‌های گسترده خود، در بسیاری از مسائل اساسی جامعه نقش کلیدی ایفا می‌کنند. این مسئولیت عمدتاً از طریق برنامه درسی محقق میشود؛ بستری که در ادبیات علمی با عنوان" برنامه‌درسی مسئولانه" شناخته می‌شود. برنامه‌درسی مسئولانه میکوشد تا دیدگاههای متنوع ذی‌نفعان، از جمله دانشجویان ، صنعت و جامعه را در ساختارهای حاکمیتی، پژوهش‌ها و اولویت‌های آموزشی دانشگاه‌ها تلفیق کرده و پاسخی متناسب، بهنگام و کارآمد به نیازهای روبه افزایش جامعه ارائه دهد<span style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">.<span dir="RTL" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> پژوهش حاضر با هدف ارائه چارچوبی تحلیلی و انتزاعی از فرایندهای شکل‌دهنده به برنامه‌درسی مسئولانه در آموزش عالی، و با بهرهگیری از رویکرد کیفی و نظریه داده بنیاد انجام شد. جامعه آماری شامل <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۲۸<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> نفر از خبرگان آموزش عالی بود که آگاهی و اشراف کافی نسبت به مبانی نظری موضوع داشتند. داده‌ها از طریق مصاحبه گردآوری و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. حاصل این تحلیل‌ها، ارائه یک الگوی مفهومی منسجم از برنامه‌درسی مسئولانه بود<span style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">.<span dir="RTL" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> در مجموع، <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۴۴۹<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> شناسه و <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۴۳<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> مقوله فرعی شناسایی شد که در قالب شش بُعد مدل پارادایمی دسته‌بندی گردید: پدیده محوری (<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۴<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> مقوله)، شرایط علّی (<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۸<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> مقوله)، شرایط زمینه‌ای (<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۹<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> مقوله)، عوامل مداخله‌گر (<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۹<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> مقوله)، راهبردها (<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۸<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> مقوله) و پیامدها (<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">۵<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> مقوله). یافته‌ها نشان داد تحقق برنامه‌درسی مسئولانه مستلزم ایجاد پیوند میان دانشگاه، جامعه و صنعت است. ازاین‌رو به سیاست‌گذاران آموزش عالی پیشنهاد می‌شود با تأکید بر شفافیت، پاسخگویی و نوآوری در برنامه‌درسی، زمینه ارتقای کیفیت و کارآمدی دانشگاه‌ها را فراهم آورند. همچنین، توجه به نیازهای واقعی دانشجویان و سایر ذی‌نفعان می‌تواند مسیر توسعه پایدار و عدالت آموزشی را هموار سازد<span style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">.

https://www.icsa-journal.ir/article_232681_70c4e0d629cc9a07d0bd1ccc2741775e.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 10 21 Historical Approach to Curriculum Evolution in Higher Education of Afghanistan رویکرد تاریخی بر سیر تحولات برنامه ریزی درسی در آموزش عالی افغانستان 33 53 232684 10.22034/hecs.2025.360778.1790 FA همایون رهیاب دانشجوی مقطع دکترای برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی 0000-0002-6920-3418 کوروش فتحی واجارگاه استاد برنامه ریزی درسی، گروه علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی 0000-0002-5574-6227 اسماعیل جعفری استادیار گروه آموزش عالی و مدیر منابع انسانی دانشگاه شهید بهشتی. نعمت الله موسی پور استاد برنامه‎ریزی درسی، گروه علوم تربیتی دانشگاه هرمزگان، بندرعباس Journal Article 2022 09 05 <span lang="EN" style="font-size: 10.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-ansi-language: EN;">The purpose of the current research is to look into the Curriculum Evolution in Higher Education of Afghanistan.The study used a qualitative research method with a historical lens.In order to collect information,sources, and documents were first searched,and related written sources were used based on content and theoretical sampling method. Then, by cooperation with participants of the research that they had experience and expertise,Using a targeted approach and based on the pattern of qualitative interviews and theoretical saturation criteria, interviews were conducted with14 people.Consequently,The evolution of curriculum planning in the five aspects including process,system, field of study,profession,and knowledge; and the four periods of pragmatism,isolation and monopoly,stagnation and transformation, identified with an analytical perspective.The findings showed that the curriculum of higher education in Afghanistan had different orientations during the years 1932-2021.During the period of pragmatism, the curriculum planning system was fairly independent and was designed based on national interests.During the period of isolation and monopoly,the curriculum was influenced by the ideology of communism.During the period of stagnation,curriculum planning was not systematic and was sometimes influenced by Islamic ideology.In the period of transformation, the university stakeholders participated in curriculum planning and it was designed by asking the opinions of university professors. <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">هدف پژوهش حاضر، بررسی سیر تحولات برنامه ریزی درسی درآموزش عالی افغانستان با استفاده از روش کیفی و ازنوع تاریخی بوده است.به منظور گردآوری اطلاعات ابتدا منابع و مستندات شنایی شد وبراساس محتوا و روش نمونه گیری نظری، از منابع نوشتاری مرتبط استفاده گردید. سپس با مشارکت کنندگان پژوهش(معاون وزارت تحصیلات عالی، اساتید، رؤسا و معاونین دانشگاه ها)که دارای تجربه و تخصص بودند، با استفاده از رویکرد هدفمند و براساس الگوی مصاحبه های کیفی و اشباع نظری با 14 نفر مصاحبه انجام شد. در نتیجه سیر تحول برنامه ریزی درسی در پنج بعد: فرایند، نظام، رشته تحصیلی، حرفه و دانش؛ و در چهار دوره ی عمل گرایی، انزوا وانحصار، رکود و تحول با دیدگاهی تحلیلی شناسایی شد. یافته ها نشان داد که برنامه ریزی درسی از 1311-1400، جهت گیری های متفاوتی داشته است.در دوره عمل گرایی نظام برنامه ریزی درسی نسبتآ مستقل بود و برمبنای منافع ملی انجام می شد. در دوره انزوا و انحصار متآثیر از ایدیولوژی کمونیسم بود ونظام مترکز داشت. در دوره رکود برنامه ریزی درسی نظام مند نبود و بعضآ متآثیر از ایدیولوژی اسلامی بود. در دروه تحول، دانشگاه ها در امر برنامه ریزی درسی مشارکت داشتند و با نظرخواهی از اساتید انجام می شد.

https://www.icsa-journal.ir/article_232684_4bd68a0e0460a410e595f75df1c097db.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 10 21 Model Of Development Of Students Study Skills In Higher Education System:Theory Generating Meta-Synthesis. مدل توسعه مهارت مطالعه دانشجویان در نظام آموزش عالی : رویکرد فراترکیب نظریه ساز 55 82 232451 10.22034/hecs.2025.449251.1914 FA مریم شفیعی سروستانی بخش مدیریت و برنامه ریزی آموزشی ، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه شیراز 0000-0002-6120-8230 مهدی محمدی بخش مدیریت و برنامه ریزی آموزشی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، شیراز، ایران 0000-0002-0121-5092 مرضیه حاجی زاده کاندیدای دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، شیراز 0009-0000-8808-2140 سیده وحیده علوی کاندیدای دکتری برنامه ریزی درسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز کوثر خادم کاندیدای دکتری مدیریت آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیراز 0009-0008-2557-8411 Journal Article 2024 03 19 Reading better and understanding deeply texts requires accuracy and learning certain skills. The overall objective of this research was to design a model for developing study skills among university students in the higher education system: A theory-generating meta-synthesis approach. This research was applied in nature and the data were collected based on a qualitative research design of a theory-generating meta-synthesis using the seven-step method of Finfgeld-Conant (2018). In order to ensure and validate the search process and reach the research findings, the expert team consisting of three educational management specialists and two curriculum planning experts formed the members of the multidisciplinary research team. For the comprehensive study skills, were extracted and the open codes were placed in three axial codes of individual and environmental antecedents, individual, group and environmental processes, and individual, group and environmental outcomes, and finally the final model of study skill development was drawn based on selective coding. The research findings showed that for academic success and high performance, factors or antecedents of study skill development must first be provided so that the study processes are properly shaped and ultimately lead to strengthening <span lang="EN" style="font-size: 10.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-ansi-language: EN; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> critical thinking, increasing positive learning and reducing depression, higher grades through deep learning and creating a positive attitude towards lessons <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">خواندن بهتر و درک عمیق متون، نیاز به ‌دقت و یادگیری یک سری مهارت دارد. هدف این پژوهش طراحی مدل توسعه مهارت‌های مطالعه دانشجویان در نظام آموزش عالی بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و داده‌ها بر اساس یک طرح پژوهش کیفی از نوع فراترکیب نظریه‌ساز و با استفاده از روش هفت ‌مرحله‌ای <span style="font-size: 10.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">Feinberg-Kant (2018)<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">جمع<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">آوری شد. جهت اطمینان و اعتباربخشی به فرایند جستجو و دستیابی به یافته<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">های پژوهش، تیم متخصص شامل سه نفر از متخصصان مدیریت آموزشی و دو نفر متخصص برنامه<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">ریزی درسی، اعضای تیم فراترکیب پژوهش را تشکیل دادند. برای مضمون فراگیر مهارت<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">های مطالعه، کدهای باز در سه کد محوری پیشایندهای فردی و محیطی، فرایندهای فردی، گروهی ومحیطی و پیامدهای فردی، گروهی و محیطی قرار گرفتند و در نهایت بر اساس کدگذاری گزینشی مدل نهایی توسعه مهارت مطالعه ترسیم شد. برای اعتبار یابی یافته<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">های پژوهش از چهار روش اعتباریابی توصیفی، تفسیری، نظری و پراگماتیک استفاده شد. یافته<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">های پژوهش نشان داد برای موفقیت و عملکرد بالای تحصیلی، ابتدا باید عوامل یا پیشایندهای توسعه مهارت مطالعه را فراهم نمود تا فرایندهای مطالعه به درستی شکل گرفته و نهایتا منجر به تقویت تفکر انتقادی، افزایش یادگیری مثبت و کاهش افسردگی، بالاتر رفتن نمرات از طریق یادگیری عمیق در ایجاد نگرش مثبت نسبت به دروس گردد.

https://www.icsa-journal.ir/article_232451_7c3d6f549b7bd79ed12cf3ba407fd586.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 02 19 Developing an AI-Based Undergraduate Curriculum in Tourism Management with a Multifaceted Grounded Theory Approach تدوین برنامه های درسی کارشناسی مدیریت گردشگری مبتنی بر هوش مصنوعی با رویکرد داده بنیاد چند وجهی 83 111 232686 10.22034/hecs.2025.511763.2005 FA مهناز اسدی دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.، جواد حاتمی استاد گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0002-4517-2039 امیر حسین مهدی زاده استادیار گروه برنامه ریزی درسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم تحقیقات، تهران، ایران. Journal Article 2025 03 11 <span lang="EN" style="font-size: 10.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-ansi-language: EN;">The aim of the present study is to develop undergraduate tourism management curricula based on artificial intelligence. For this purpose, two qualitative research approaches were used, including content analysis and multi-faceted data analysis through Max-Quda software. The samples were selected theoretically, with 7 people. In the content analysis section, the focus was on the similarities and differences in responses in 4 artificial intelligence algorithms. In the multi-faceted data analysis, concepts were developed to present a paradigm model in the form of causalities (knowledge base of tourism curriculum based on artificial intelligence, learning module for tourism students based on artificial intelligence, teaching module for tourism instructors based on artificial intelligence, evaluation module for tourism disciplines based on artificial intelligence), main categories (students, instructors), intervenors (organizational, process, financial and economic), contexts and platforms (structural, systemic, human), solutions (financial-managerial, ethical-social, organizational) and consequences (student level, instructor level, macro-industry level). <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">هدف از مطالعه حاضر تدوین برنامه های درسی کارشناسی مدیریت گردشگری مبتنی بر هوش مصنوعی می باشد. بدین منظور از دو رویکرد پژوهش کیفی شامل تحلیل محتوا و تحلیل داده بنیاد چند وجهی از طریق نرم افزار مکس-کیودا استفاده گردید. نمونه ها به صورت نظری به تعداد 7 نفر انتخاب شدند. در بخش تحلیل محتوا، به تمرکز بر شباهت<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">‌<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> ها و تفاوت های پاسخی در 4 الگوریتم هوش مصنوعی پرداخته شد. در تحلیل داده بنیاد چند وجهی، مفاهیم به منظور ارائه مدل پارادایم در قالب علیت ها(پایگاه دانش برنامه درسی گردشگری مبتنی بر هوش مصنوعی، ماژول یادگیری دانشجوبان گردشگری مبتنی بر هوش مصنوعی، ماژول تدریس برنامه های درسی تدوین شده مدرس گردشگری مبتنی بر هوش مصنوعی، ماژول ارزشیابی رشته گردشگری مبتنی بر هوش مصنوعی)،مقوله های اصلی(دانشجویان، مدرسان)، مداخله گرها(سازمانی، فرآیندی، مالی و اقتصادی)، زمینه ها و بسترها(ساختاری،سیستمی،انسانی)، راهکارها(مالی-مدیریتی، اخلاقی-اجتماعی، سازمانی) و پیامد ها(سطح دانشجویان، سطح مدرسان، سطح کلان صنعت) تدوین شدند.

https://www.icsa-journal.ir/article_232686_e6a6e8c76e484942fdb365d761cc119f.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 02 19 Principles and guidelines of university textbooks graphic design اصول و دستورالعمل‌های راهنمای طراحی گرافیکی کتاب درسی دانشگاهی 113 141 222278 10.22034/hecs.2025.488846.1963 FA طالب زندی عضو هیئت علمی گروه تکنولوژی آموزشی پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی (سمت). Journal Article 2024 11 14 <span lang="EN" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-ansi-language: EN;">The purpose of this study was to present the principles and guidelines for the graphic design of university textbooks.<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1;"> Using the qualitative research design,<span lang="EN" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-ansi-language: EN;"> by reviewing the literature and concepts related to the educational graphic design materials, and then by inductive qualitative content analysis, the principles and guidelines of the graphic design for university textbooks were identified and extracted. The statistical population of this research included all research results related to the graphic design of textbooks and educational materials, which published in Iranian and foreign databases, as well as library resources.<span lang="EN" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1;"> <span lang="EN" style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-ansi-language: EN;">Using purposeful sampling, 37 related sources were selected and analyzed. The research findings include the seven principles of graphical proximity, graphical balance, graphical harmony and unity, graphical contrast, graphical emphasis, graphical legibility, and graphical alignment; and 100 guidelines for the graphic design of university textbooks. Applying these principles and guidelines can improve the effectiveness of university textbooks and better learning from them. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">پژوهش حاضر با هدف ارائه اصول و دستورالعمل‌های راهنمای طراحی گرافیکی کتاب‌ درسی دانشگاهی انجام شد. در این پژوهش با به‌کارگیری رویکرد و طرح پژوهش کیفی، در ابتدا با مرور ادبیات و مفاهیم مربوط به طراحی گرافیکی مواد آموزشی، و سپس با استفاده از تحلیل محتوای استقرایی، اصول و دستورالعمل‌های طراحی گرافیکی کتاب درسی دانشگاهی شناسایی و استخراج شد. جامعه آماری پژوهش شامل آثار و نتایج پژوهشی مربوط به طراحی گرافیکی کتاب درسی و مواد آموزشی، انتشار یافته در پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی و خارجی، و نیز منابع کتابخانه‌ای بود. با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند، تعداد 37 منبع مرتبط انتخاب و تحلیل شد. یافته‌های پژوهش شامل هفت اصل مجاورت گرافیکی، تعادل گرافیکی، هماهنگی و وحدت گرافیکی، تضاد گرافیکی، تأکید گرافیکی، خوانایی گرافیکی، و همترازی گرافیکی؛<span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">و تعداد 100 دستورالعمل راهنما برای طراحی گرافیکی کتاب درسی دانشگاهی بر اساس اصول هفتگانه بود.کاربست این اصول و دستورالعمل‌های راهنما می‌تواند سبب بهبود اثربخشی کتاب‌های درسی دانشگاهی و تسهیل خوانایی و یادگیری از آنها شود.

https://www.icsa-journal.ir/article_222278_c62829b50597f8c5eb7f600af8d9f6db.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 02 19 Exploring the Lived Experiences of Iranian Higher Education Graduates Regarding the Characteristics of Inspiring Professors: A Phenomenological Study واکاوی تجارب زیسته ‌دانش‌آموختگان آموزش عالی ایران درباره‌ی ویژگی‌های استادان الهام‌بخش: یک مطالعه‌ی پدیدارشناختی 143 167 227544 10.22034/hecs.2025.499180.1990 FA رحمت اله خسروی گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 0000-0003-3893-3183 سیروس منصوری گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه اراک، اراک، ایران. نازنین قاسمی دانشجوی دکتری رشته مطالعات برنامه درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Journal Article 2025 01 11 The present study explored the experiences of Iranian higher education graduates regarding the characteristics of inspiring professors. Employing a qualitative approach and a phenomenological research strategy, this study sought to uncover the lived experiences of individuals who have encountered inspirational educators during their academic journey. The participants consisted of Ph.D. graduates from Iranian universities who are currently serving as faculty members and have attended the classes of professors they considered inspiring. In the first phase, participants were asked to identify professors whom they perceived as inspiring during their studies, leading to the compilation of a list of such professors. In the second phase, in-depth interviews were conducted to gain a deeper understanding of the graduates’ experiences. The inclusion criteria for the interviews included having sustained interaction with an inspiring professor, current faculty membership, and voluntary participation. Data saturation was achieved after interviewing sixteen participants. Thematic analysis was employed to analyze the data. Research validity was ensured through peer and participant review, and reliability was established by double-coding two interviews by external researchers. Ultimately, the findings were organized into 125 basic themes, 13 organizing themes, and 4 global themes: fostering positive psychological characteristics in education, professional ethics, professional teaching, and professorial agency. The results revealed that professors’ inspirational influence is a human and transformative phenomenon that reshapes the multidimensional development of students. Revisiting professors’ professional identity, redesigning faculty development programs, and revising recruitment and promotion criteria can facilitate the realization of this goal <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">پژوهش حاضر به واکاوی تجارب دانش‌آموختگان آموزش عالی ایران درباره ویژگیهای استادان الهام‌بخش پرداخته است. این مطالعه با رویکرد کیفی و به‌کارگیری راهبرد پدیدارشناسی انجام شده است. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش، دانش‌آموختگان مقطع دکتری دانشگاه‌های ایران هستند که هم‌اکنون عضو هیئت علمی بوده و تجربه کلاس درس استادان الهام‌بخش را داشته‌اند. در مرحله اول، از مشارکت‌کنندگان خواسته شد استادانی را که در دوره تحصیل خود الهام‌بخش می‌دانستند، معرفی کنند. این فرآیند منجر به شناسایی فهرستی از استادان الهام‌بخش شد. در مرحله دوم، برای درک عمیق‌تر تجارب دانش‌آموختگان، مصاحبه‌های عمیق با آن‌ها انجام گرفت. معیار ورود به مصاحبه، داشتن تجربه و تعامل طولانی‌مدت با استاد، عضویت در هیأت علمی و همچنین رضایت از شرکت در مصاحبه بود. داده‌ها با 16 نفر از مشارکت‌کنندگان به اشباع رسید. تحلیل داده‌ها با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شد. روایی پژوهش از طریق بازبینی همکاران و مشارکت‌کنندگان و پایایی آن با کدگذاری دو مصاحبه توسط افراد خارج از پژوهش تأمین گردید. در نهایت، یافته‌ها در 125 مضمون پایه، 13 مضمون سازمان‌دهنده و 4 مضمون فراگیر شامل پرورش ویژگی‌های روان‌شناختی مثبت‌گرا در آموزش، اخلاق حرفه‌ای، تدریس حرفه‌ای و عاملیت استادی دسته‌بندی شدند. نتایج نشان داد که الهام‌بخشی استادان، پدیده‌ای انسانی و تحول‌آفرین است که مسیر رشد چندجانبه دانشجویان را دگرگون می‌کند. بازنگری در هویت حرفه‌ای استادان، بازطراحی برنامه‌های توانمندسازی و اصلاح شاخص‌های جذب و ارتقاء هیئت علمی تحقق این مهم را تسهیل می‌نماید.

https://www.icsa-journal.ir/article_227544_fbd73b5950ee4988a4fe93b013b47d43.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 02 19 Investigating the Indicators of Design Thinking Mindset in Higher Education بررسی شاخص‌های ذهنیت تفکر طراحی در آموزش عالی 169 196 232687 10.22034/hecs.2025.402693.1864 FA مریم ابراهیم پور دانشجوی دکتری برنامه ریزی درسی، گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی ، دانشگاه الزهرا. تهران، ایران. پروین صمدی دانشیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا. تهران، ایران پروین احمدی دانشیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا. تهران، ایران. افسانه نراقی زاده استادیار گروه مدیریت و برنامه ریزی آموزشی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه الزهرا. تهران، ایران. Journal Article 2023 06 25 <span lang="EN" style="font-size: 10.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-ansi-language: EN;">The quality of an educational system is closely related to the quality of its instructors. Attention to the professional competencies of instructors is one of the important elements of the curriculum. Mindset, as a set of design thinking competencies, plays a significant role in the development of individuals’ design thinking. The aim of the present study is to examine the indicators of design thinking mindset among the faculty members of Farhangian University. The research method is descriptive and of the survey type. The research tool is a design thinking mindset questionnaire consisting of 72 items across five indicators: “risk-taking,” “empathy,” “problem design processes,” “teamwork,” and “lifelong learner,” with a total Cronbach’s alpha of 0.958 obtained for the questionnaire. For data analysis, one-sample t-test, independent t-test, one-way ANOVA, Scheffé test, Kendall’s W test, and MICMAC analysis were used. The statistical population of this study includes all faculty members of Farhangian University in Tehran, which was obtained using stratified sampling from among the centers of Farhangian University in Tehran. The findings of the study indicated that the level of the five research indicators among the instructors is above average, and only two items from the risk-taking indicator did not show a significant difference from the theoretical mean. None of the design thinking indicators were significant based on the variables of gender and work experience; however, based on knowledge areas, the indicators of risk-taking and lifelong learner showed significant differences among the three knowledge areas. Additionally, Kendall’s W test indicates that the ranking of design thinking indicators is as follows: lifelong learner, teamwork, empathy, problem design processes, and risk-taking. <span style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; background: white; mso-shading-themecolor: background1;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">کیفیت یک نظام آموزشی ارتباط تنگاتنگی باکیفیت اساتید آن دارد. توجه به شایستگی حرفه‌ای اساتید، به‌عنوان یکی از عناصر برنامه درسی حائز اهمیت است. ذهنیت به‌عنوان یک مجموعه شایستگی تفکر طراحی نقش مهمی در توسعه تفکر طراحی افراد ایفا می‌نماید. هدف پژوهش حاضر بررسی شاخص‌های ذهنیت تفکر طراحی اساتید دانشگاه فرهنگیان است. روش پژوهش حاضر، توصیفی از نوع پیمایشی است. ابزار پژوهش، پرسش‌نامه ذهنیت تفکر طراحی با ۷۲ گویه در پنج شاخص «ریسک‌پذیری»، «همدلی»، «فرایندهای طراحی مسئله»، «تیمی» و «یادگیرنده مادام‌العمر» بوده که میزان آلفای کرونباخ کل پرسش‌نامه ۹۵۸/۰ به دست آمد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون تی تک نمونه‌ای، آزمون تی مستقل، آزمون تحلیل واریانس یک‌طرفه، آزمون شفه، آزمون کندال وی و تجزیه‌وتحلیل <span style="font-size: 10.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">MICMAC<span dir="RTL" style="font-size: 10.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">استفاده شد. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل کلیه اعضا هیئت‌علمی دانشگاه فرهنگیان شهر تهران بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای از بین مراکز دانشگاه فرهنگیان شهر تهران به دست آمد. یافته‌های پژوهش نشان داد که سطح پنج شاخص پژوهش در میان اساتید بالاتر از حد متوسط است و تنها دو گویه از شاخص ریسک‌پذیری نسبت به میانگین نظری تفاوت معنادار نداشته است. هیچ‌کدام از شاخص‌های تفکر طراحی بر اساس متغیرهای جنسیت و سابقه خدمت معنی‌دار نشدند؛ اما بر اساس حوزه‌های دانشی، شاخص‌های ریسک‌پذیری و یادگیرنده مادام‌العمر در بین سه حوزه دانشی دارای تفاوت معنی‌داری هستند. همچنین آزمون کندال وی حاکی است که رتبه‌بندی شاخص‌های تفکر طراحی به ترتیب شامل یادگیرنده مادام‌العمر، تیمی، همدلی، فرایندهای طراحی مسئله و ریسک‌پذیری است.

https://www.icsa-journal.ir/article_232687_0cfa4cb424839b8c892f0a77e6114043.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 10 21 Identifying the features of digital citizenship education curriculum components for pre-service teachers at Farhangian University شناسایی ویژگی‌های عناصر برنامه درسی تربیت شهروندی دیجیتال دانشجومعلمان دانشگاه فرهنگیان 197 229 232689 10.22034/hecs.2025.493172.1983 FA حمیدرضا اطهری نیا دانشجوی دکتری برنامه‌ریزی درسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. محمد علی رستمی نژاد دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران خیرالنساء رمضان زاده استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران. حسین اسکندری دانشیار گروه مشاوره و علوم تربیتی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران Journal Article 2024 12 11 <span style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1;">The objective of the study is to identify the features of the components of the digital citizenship curriculum for pre-service teachers. This research was conducted using a meta-synthesis method. The scope of the study encompasses all research conducted on the digital citizenship curriculum from 2004 to 2024. Considering the inclusion and exclusion criteria, 31 studies were selected and their data were extracted and analyzed. The findings showed that the objectives encompass various areas, including individual and social aspects, and are in line with lifelong learning. The content is up-to-date, provides the basis for the development of critical thinking, is appropriate for the real lives of student teachers, and is based on the nine elements of digital citizenship. The teaching and learning strategies are diverse, participatory, interactive, and enriched with technology. Educational resources are up-to-date, shareable, and technology-based. Student teachers play an active role in learning activities and play an active role in social networks. In the digital citizenship education curriculum, time and space are flexible, meaning they are not limited to formal time and space. Grouping is done in a way that fosters collaborative learning and critical thinking and encourages different perspectives. Evaluation is also done in various ways<span style="font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: red; background: white; mso-shading-themecolor: background1;">. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">هدف از پژوهش حاضر، شناسایی ویژگی‌های عناصر برنامه درسی تربیت شهروندی دیجیتال دانشجو‌معلمان است. رویکرد پژوهش کیفی، از <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">نوع فراترکیب است. قلمرو پژوهش، کلیه پژوهش‌های انجام شده در زمینه برنامه درسی تربیت شهروندی دیجیتال<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">در بازه زمانی 2004 تا 2024 است<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">. با درنظر گرفتن معیارهای ورود و خروج، 31 پژوهش انتخاب و داده‌های آنها استخراج و تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد اهداف برنامه درسی تربیت شهروندی دیجیتال دانشجومعلمان دربرگیرنده حیطه‌های مختلف، مشتمل بر جنبه‌های فردی و اجتماعی و همسو با یادگیری مادام‌العمر هستند. محتوا به‌روز، زمینه‌ساز رشد تفکر انتقادی، متناسب با زندگی واقعی دانشجومعلمان و مبتنی بر عناصر نه‌گانه شهروندی دیجیتال هستند. راهبردهای یاددهی یادگیری متنوع، مشارکتی، تعاملی و غنی‌شده با فناوری هستند. منابع آموزشی، به‌روز، قابل اشتراک‌گذاری و مبتنی بر فناوری هستند. دانشجومعلمان در فعالیت‌های یادگیری نقش فعالی دارند و در شبکه‌های اجتماعی، به مثابه کنشگر نقش ایفا می‌کنند. در برنامه درسی تربیت شهروندی دیجیتال زمان و فضا از ویژگی انعطاف‌پذیری برخوردار است یعنی محدود به زمان و فضای رسمی نیست. گروه‌بندی به گونه‌ای است که یادگیری مشارکتی و تفکر انتقادی تقویت و دیدگاه‌های مختلف تشویق شود. ارزشیابی نیز به روش‌های مختلفی از جمله روش‌های کمی و کیفی، ارزشیابی تکوینی، خودارزیابی و ارزشیابی توسط همتایان صورت می‌گیرد.

https://www.icsa-journal.ir/article_232689_e87d57ba5c57b773d5d16776ff54c5e1.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2024 10 20 A Comparative Study of the Educational Research Doctorate Curriculum in Several Universities Worldwide: Presenting a Model for the University of Tehran مطالعه تطبیقی برنامه‌درسی دوره دکتری تحقیقات آموزشی در چند دانشگاه جهان: ارائه الگویی برای دانشگاه تهران 231 275 222279 10.22034/hecs.2025.456710.1933 FA افشین ادیب منش دانش آموخته کارشناسی ارشد ارزشیابی آموزشی، گروه روش ها و برنامه های آموزشی و درسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران. کیوان صالحی دانشیار بخش تخصصی سنجش و پژوهش، گروه روش ها و برنامه های آموزشی و درسی، دانشکده روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، تهران، ایران 0000-0001-8673-4248 Journal Article 2024 07 07 The present study aimed to investigate and compare the curriculum elements of the Ph.D. in Educational Research at the University of Chicago, George Mason University, the University of North Carolina (USA), and the University of Gothenburg (Sweden) to develop a model for establishing a similar program at the University of Tehran. This qualitative research adopted a comparative approach using Brady's model. The target universities were selected via criterion-based sampling, considering their higher academic ranking compared to the University of Tehran. The required data were collected from the official websites of the selected universities, supplemented by information obtained via email from relevant department officials. The doctoral curricula in educational research at the studied universities were described, interpreted, juxtaposed, and compared based on four key elements: goals, content, teaching methods, and assessment. The similarities and differences among these programs were identified and articulated. Finally, based on the research findings and considering the objectives outlined in Iran's national upstream documents, a proposed curriculum model for the Ph.D. in Educational Research was presented to facilitate the establishment of this program at the University of Tehran <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">هدف پژوهش حاضر، بررسی و مقایسه عناصر برنامه‌درسی دوره دکتری تحقیقات آموزشی در دانشگاههای شیکاگو، جرج مانسون، کارولینای شمالی آمریکا و گوتنبرگ سوئد به جهت ارائه الگویی برای تأسیس دوره دکتری تحقیقات آموزشی در دانشگاه تهران است. رویکرد حاکم بر این پژوهش کیفی است که از روش مطالعات تطبیقی و الگوی بِرِدی استفاده شده است. برنامهدرسی دانشگاههای منتخب به روش نمونه‌گیری ملاکی و با درنظرگرفتن رتبه علمی بهتر نسبت به دانشگاه تهران انتخاب شدند. اطلاعات موردنیاز از طریق سایت دانشگاههای موردمطالعه استخراج و اطلاعات تکمیلی نیز از طریق ایمیل از کارشناس آموزش دانشگاه مربوطه دریافت شد. برنامه درسی دکتری تحقیقات آموزشی در دانشگاههای موردمطالعه در چهارعنصر هدف، محتوا، روش تدریس و ارزشیابی برنامهدرسی مورد توصیف، تفسیر، هم‌جواری و مقایسه قرار گرفتند و شباهتها و تفاوت‌های آن بیان شد. در پایان نیز باتوجه‌به یافتهها و نتایج حاصل از پژوهش، الگوی پیشنهادی برنامه‌ درسی دوره دکتری تحقیقات آموزشی که متناسب با اهداف اسناد بالادستی کشور نیز هست، به‌منظور ایجاد این دوره در دانشگاه تهران ارائه شده است.

https://www.icsa-journal.ir/article_222279_6dc3d320a4df0dff26c031eb0e2667b1.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 10 21 The Role of Personality and Motivational Factors in Predicting research anxiety of Graduate Students نقش عوامل شخصیتی و انگیزشی در پیش بینی اضطراب پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی 277 295 232691 10.22034/hecs.2025.489757.1969 FA شهروز نعمتی استاد روان‌شناسی و آموزش کودکان استثنایی، گروه علوم تربیتی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران 0000-0001-6898-9749 رحیم بدری استاد گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. سارا سلیمی کارشناس ارشد روانشناسی تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران Journal Article 2024 11 19 <span style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-bidi-font-weight: bold;">This study examines the role of personality and motivational factors in predicting research anxiety among graduate students. The statistical population of this research included graduate students of the University of Tabriz in 2023-2024, from which 216 students were selected through convenience sampling. The data collection inventories included the Borang et al.’s Research Anxiety Questionnaire., the Alou et al.’s Learning Motivation Questionnaire and the HEXACO six-factor personality questionnaire<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-bidi-language: FA;">.<span style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-bidi-font-weight: bold;"> The research method was descriptive and correlational in nature. Pearson correlation tests and multiple regression analysis were used to analyze the data. The results indicated that motivational factors such as self-efficacy, active learning strategies, learning value, and performance and achievement-oriented goals contribute to reducing research anxiety. Furthermore, the learning environment positively influences the enhancement of motivation and the reduction of research anxiety<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-bidi-language: FA;">.<span style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-bidi-font-weight: bold;"> On the other hand, positive personality traits such as honesty, extraversion, agreeableness, conscientiousness, and openness to experience are significantly associated with lower levels of research anxiety, whereas emotionality leads to increased anxiety. Regression analyses revealed that self-efficacy and achievement-oriented goals have the greatest impact on reducing research anxiety<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-bidi-language: FA;">.<span style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-bidi-font-weight: bold;"> These findings emphasize the importance of strengthening motivation and positive personality traits for managing research anxiety and improving research performance. Enhancing the learning environment and reinforcing positive personality traits can help reduce anxiety and improve the quality of student research.<span dir="RTL" style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-bidi-language: FA;"> <span style="font-size: 9.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: black; mso-color-alt: windowtext; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-bidi-font-weight: bold;">Both personality and motivational factors play a significant role in reducing or increasing research anxiety. Strengthening positive personality traits and fostering intrinsic motivation can be effective in managing research anxiety among postgraduate students. Motivational factors and positive personality traits greatly contribute to reducing research anxiety, while negative traits, such as emotional instability, can increase it. A positive learning environment also plays a crucial role in reducing anxiety and improving research performance. هدف پژوهش حاضر بررسی نقش عوامل شخصیتی و انگیزشی در پیش‌بینی اضطراب پژوهشی دانشجویان تحصیلات تکمیلی بود. طرح پژوهش توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز در سال تحصیلی ۱۴۰۲-۱۴۰۳ بودند که از میان آن‌ها ۲۱۶ نفر به صورت نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. از مقیاسهای اضطراب پژوهش غلامی بورنگ و همکاران (۱۳۹۶)، انگیزش یادگیری توان، و همکاران (۲۰۰۵)، و ۶ عاملی شخصیتی هگزاکو برای جمعآوری دادهها استفاده شد. آزمون همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه نشان داد که عوامل انگیزشی مانند خودکارآمدی، راهبردهای یادگیری فعال، ارزشمندی یادگیری و اهداف مرتبط با عملکرد و موفقیت به کاهش اضطراب پژوهشی کمک می‌کنند. همچنین محیط یادگیری تأثیر مثبتی در تقویت انگیزه‌ها و کاهش اضطراب پژوهشی دارد. از سوی دیگر، ویژگی‌های مثبت شخصیتی مانند صداقت، برون‌گرایی، توافق‌جویی، وظیفه‌شناسی و گشودگی به تجربه با کاهش اضطراب پژوهشی مرتبط هستند، در حالی که هیجانی بودن به افزایش اضطراب منجر می‌شود. همچنین خودکارآمدی و اهداف مرتبط با موفقیت بیشترین تأثیر را در کاهش اضطراب پژوهشی دارند. هر دو عوامل شخصیتی و انگیزشی تأثیر مهمی در کاهش یا افزایش اضطراب پژوهشی دارند. عوامل انگیزشی و ویژگی‌های مثبت شخصیتی تأثیر زیادی بر کاهش اضطراب پژوهشی دارند، در حالی که ویژگی‌های منفی مانند هیجانی بودن، می‌توانند اضطراب پژوهشی را افزایش دهند. محیط یادگیری مثبت نیز نقش مؤثری در کاهش اضطراب و بهبود عملکرد پژوهشی ایفا می‌کند. در نتیجه تقویت ویژگی‌های مثبت شخصیتی و ایجاد انگیزش‌های درونی برای مدیریت اضطراب پژوهشی دانشجویان تحصیلات پیشنهاد میشود.

https://www.icsa-journal.ir/article_232691_c77dfe60048aaa28c6c5d0fc93b77647.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 10 21 Investigating the comparative study of the objectives and learning activities of the bachelor's degree in law in the top universities of the world with the approach of work-integrated learning بررسی مطالعه تطبیقی اهداف و فعالیت‎های یادگیری مقطع کارشناسی رشته حقوق در دانشگاه‎های برتر جهان با رویکرد تلفیق با کار 297 323 232693 10.22034/hecs.2025.452129.1920 FA زهرا بابادی عکاشه استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه پیام‎نور، تهران، ایران احمدرضا نصر استاد گروه علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. 0009-0009-1801-4113 محمدرضا نیلی دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. 0000-0003-0211-4557 سید محمدصادق طباطبایی دانشیار گروه حقوق، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران Journal Article 2024 04 12 <span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; color: red; background: white; mso-shading-themecolor: background1; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;"> The purpose of this article was to study the objectives and learning activities of the bachelor's degree in law in the top universities of the world with the approach of integrating with work. Descriptive applied research was carried out using George Brody's comparative study method. The information needed for the research has been collected using existing documents and documents, then classified into separate categories and subjected to investigation, analysis and comparison. The statistical population includes the curriculum of the field of law in the universities of the world and the top 10 universities are targeted and based on three ranking bases; Shanghai, Times, and Graduate Employability Rankings has taken place. The method was comparative-analytical. The results showed that among the types of work-integrated learning, the provision of skill courses and internships in the curriculum of the field of law has received the most attention of the world's top universities. The most important goals in work-integrated learning are to improve and deepen theoretical knowledge paying attention to the general and specialized activities of the field of law has been proposed as the most important work-integrated learning activities <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">هدف مقاله حاضر مطالعه تطبیقی اهداف و فعالیت<span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‎های یادگیری مقطع کارشناسی رشته حقوق در دانشگاه‎های برتر جهان با رویکرد تلفیق با کار بود. پژوهش کاربردی توصیفی، با استفاده از روش مطالعه تطبیقی جرج بردی انجام شد. <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">در<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">این<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">روش<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">اطلاعات<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">مورد<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">نیاز<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">پژوهش با<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">استفاده<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">از<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">اسناد<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">و<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">مدارک<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">موجود<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">در سایت‎ دانشگاه‎های منتخب گردآوری شده است<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">،<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">سپس<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">به<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">صورت<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">مقوله<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">های<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">مجزا<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">طبقه<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">بندی<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">و<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">مورد<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">بررسی،<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">مقایسه و تحلیل<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">قرار<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">گرفت. <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">جامعه آماری شامل برنامه‎درسی رشته حقوق در دانشگاه‎های جهان می‎شود و ده دانشگاه برتر به<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">صورت هدفمند و بر اساس سه پایگاه رتبه<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">بندی شانگهای، تایمز و اشتغال دانش<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">آموختگان به عنوان نمونه انتخاب شد. <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">نتایج<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">پژوهش<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">نشان<span lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">داد از میان انواع یادگیری <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">همراه با کار، <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-ansi-font-weight: bold;">ارائه <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">دروس مهارتی و کارورزی در برنامه<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">درسی رشته حقوق بیشتر مورد توجه دانشگاه<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">های برتر دنیا قرار گرفته است. مهم<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">ترین اهداف در یادگیری <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">همراه با کار، ارتقا و تعمیق دانش نظری و تمرین مهارت<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">های عمومی مورد انتظار محیط کار می<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">باشد. توجه به فعالیت<span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">‎های عمومی و تخصصی رشته حقوق به<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">عنوان مهم<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">ترین فعالیت<span lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">‎های یادگیری <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">همراه با کار مطرح شده<span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Calibri',sans-serif; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-bidi-font-family: 'B Nazanin'; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA;">‌<span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: Calibri; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-font-family: Calibri; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-ansi-font-weight: bold;">است.

https://www.icsa-journal.ir/article_232693_ece7616d617682b4e6fbf2efb311b73b.pdf

انجمن مطالعات برنامه درسی دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی 2538-2241 15 30 2025 10 21 Technological Barriers to Virtual Team Activities among University Students: Causes, Consequences, and Solutions واکاوی موانع فناورانه فعالیت‌های تیم‌های مجازی دانشجویان: علل، پیامدها و راهکارها از منظر تجارب زیسته 325 352 222281 10.22034/hecs.2025.494968.1985 FA شادمان محمدی دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی فرنوش اعلامی استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی بهار بندعلی استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید بهشتی، 0000-0002-7420-4028 Journal Article 2024 12 20 <span style="font-size: 11.0pt; line-height: 107%; font-family: 'Times New Roman',serif; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-bidi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA;">This comprehensive analysis examines the technological barriers faced by students in virtual team activities through a qualitative phenomenological approach. The study involved semi-structured interviews with 13 undergraduate students in Educational Sciences at Shahid Beheshti University, with data analyzed using thematic analysis. The research identifies seven key themes encompassing 18 technological problems, 14 consequences, 18 underlying causes, and 29 practical solutions. Findings reveal that technological challenges significantly impact virtual team effectiveness, student satisfaction, and overall educational outcomes. The study provides valuable insights for educational institutions, technology developers, and policymakers to enhance virtual collaboration experiences in academic settings <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">هدف اصلی این پژوهش، درک عمیق مشکلات فناوری در فعالیت‌های تیمی مجازی از دیدگاه دانشجویان است.این تحقیق با رویکرد کیفی و استفاده از روش پدیدارشناسی انجام شده است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-no-proof: yes;">۱۳<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;"> دانشجوی کارشناسی علوم تربیتی دانشگاه شهید بهشتی جمع‌آوری شده و با روش تحلیل تماتیک کدگذاری شدند و در نهایت تمامی داده‌ها در هفت تم <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-no-proof: yes;">کلیدی قرار گرفتند<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">. یافته‌ها نشان می‌دهد که مشکلات متعددی در فعالیت‌های تیمی مجازی وجود دارد، از جمله نقصان ارتباط، کاهش تعاملات اجتماعی، و مشکلات فنی. علل اصلی این مشکلات کمبود آموزش، دسترسی محدود به منابع و پشتیبانی فنی و توانایی اندک در مدیریت زمان است. پیامدهای منفی این مشکلات شامل کاهش عملکرد تیم، کاهش رضایت دانشجویان و افزایش استرس است. برای حل این مسائل استفاده از ابزارهای ارتباطی مؤثر، تقسیم وظایف بر اساس شرایط فناوری، بهره‌گیری از تجربیات خبرگان،<span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: FA; mso-no-proof: yes;"> <span dir="RTL" lang="AR-SA" style="font-size: 12.0pt; line-height: 107%; font-family: 'B Nazanin'; mso-ascii-font-family: 'Times New Roman'; mso-ascii-theme-font: major-bidi; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-theme-font: minor-latin; mso-hansi-font-family: 'Times New Roman'; mso-hansi-theme-font: major-bidi; mso-ansi-language: EN-US; mso-fareast-language: EN-US; mso-bidi-language: AR-SA; mso-no-proof: yes;">آموزش روش‌های استفاده از فناوری‌های لازم و فراهم کردن تسهیلات مناسب برای همکاری می‌توانند موثر باشند. این یافته‌ها می‌تواند به ذیربطان کمک کند تا تجربه و کارآیی تیم‌های مجازی را ارتقا دهند و راهکارهای نوآورانه‌ای برای حل مشکلات فناوری ارائه دهند.

https://www.icsa-journal.ir/article_222281_06d0e0cbef6a50d1d4cd9cc7d27b676a.pdf