https://www.icsa-journal.ir/ دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی fa daily 1 Sun, 22 Jun 2025 00:00:00 +0330 Sun, 22 Jun 2025 00:00:00 +0330 https://www.icsa-journal.ir/article_233844.html هدف پژوهش حاضر شناسایی ویژگی­های برنامه اجرایی منتورینگ همتا برای اساتید دانشگاه فرهنگیان است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با روش تحلیل مضمون انجام گرفت. حوزه پژوهش شامل کلیه اساتید دانشگاه فرهنگیان و مدیران دانشگاه هستند که از طریق نمونه‌گیری هدفمند از نوع ملاک ‌محور انتخاب شدند. داده­ها از طریق مصاحبه­ی نیمه ساختاریافته با 12 نفر از اساتید دانشگاه، 10 نفر از رئیسان و مدیران اجرایی دانشگاه فرهنگیان جمع‌آوری‌شده است. به‌منظور تجزیه‌وتحلیل داده­ها از روش تحلیل مضمون در سه سطح مضامین پایه، سازمان­دهنده و فراگیر استفاده شد. برای تأمین روایی و پایایی از معیارهای لینکن و کوبا (1980) استفاده شد. نتایج پژوهش نشان‌دهنده­ی این مهم است که الگوی مدیریت منابع انسانی فیلیپس بهترین الگو برای نمایش برنامه اجرایی منتورینگ همتا برای اساتید دانشگاه فرهنگیان است. در این الگو 10 زمینه از بافت و ساختار سازمان موردبررسی قرار می­گیرد و نهایت برنامه اجرایی متناسب با بستر دانشگاه فرهنگیان ارائه می­گردد. در این زمینه فرآیندهای راهبردی منابع انسانی، توسعه قابلیت سازمان، کارگزینی، فرآیندهای توسعه موجود سازمان، مدیریت استعداد، پاداش و قدردانی، سلامت و امنیت، ارتباطات داخلی و خارجی و مدیریت داده و سیستم­ها مورد قرارگرفته است. با توجه به نتایج پژوهش توصیه به طراحی برنامه اجرایی مناسب برای اجرای الگوی منتورینگ همتا اساتید دانشگاه براساس شاخص­های اصولی شناسایی‌شده می­شود. برنامه منتورینگ همتا برای اساتید دانشگاه فرهنگیان ابعاد درون رفتاری (فردی)، دورن سازمانی و برون‌سازمانی را شامل شده و نیازمند برنامه‌ریزی فراسازمانی است. https://www.icsa-journal.ir/article_246362.html برنامه درسی همچون نقشه‌ای هوشمند، مسیر یادگیری دانشجویان در آموزش عالی را روشن می‌سازد و در شکل‌دهی دانش، مهارت‌ها و نگرش‌های آنان نقش بی‌بدیلی ایفا می‌کند. این مسیر نه تنها دانشجویان را در حوزه تخصصی خود توانمند می‌سازد، بلکه آن‌ها را برای روبه‌رو شدن با چالش‌های واقعی زندگی و ایفای نقش مؤثر و آگاهانه در جامعه آماده می‌کند، گویی تجربه‌های آموزشی و زندگی روزمره در هم تنیده و هویت حرفه‌ای آنان را می‌سازد. از این رو هدف این پژوهش، واکاوی درک و برداشت اعضای هیئت علمی از مفهوم برنامه درسی زیرزمینی در آموزش عالی بود. این پژوهش با رویکرد تفسیری و روش پدیدارنگاری انجام شد و برای این منظور، ۱۹ نفر از اعضای هیئت علمی به‌صورت هدفمند و با حداکثر تنوع انتخاب شدند تا گستره‌ای متنوع از تجربیات و دیدگاه‌ها منعکس گردد. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و عمیق صورت گرفت و تحلیل داده‌ها با استفاده از شیوه کدگذاری سه مرحله‌ای باز، محوری و گزینشی انجام شد، تا لایه‌های معنادار تجربه‌های مشارکت‌کنندگان به‌روشنی آشکار گردد. یافته‌های پژوهش نشان داد که ماهیت برنامه درسی زیرزمینی در آموزش عالی، دربرگیرنده مجموعه‌ای پیچیده و چندلایه از ویژگی‌هاست: ضمنی و ناگفته، غیررسمی و فاقد ساختار صریح، وابسته به زمینه و فرهنگ، سرشار از بار عاطفی و احساسی، درهم‌آمیخته با قدرت و سلسله‌مراتب، تجمیعی و ماندگار و در عین حال ظریف و ناخودآگاه. همچنین آثار و پیامدهای برنامه درسی زیرزمینی در آموزش عالی گسترده و چندوجهی است. این برنامه فراتر از چارچوب رسمی، موجب استانداردسازی تفکر انتقادی، تقویت روحیه کارآفرینی، پرورش شخصیت آکادمیک و هویت حرفه‌ای، و گسترش هوش عملی یا همان هوش خیابانی می‌شود. افزون بر این، مهارت‌های رهبری و ابتکار عمل را تقویت می‌کند، حس هویت و غرور نهادی را پرورش می‌دهد، امکان مواجهه با دیدگاه‌ها و ارزش‌های گوناگون را فراهم می‌آورد و ذهن‌آگاهی و تکنیک‌های مدیریت استرس را به‌طور ملموس ارتقا می‌بخشد. https://www.icsa-journal.ir/article_246385.html هدف: این پژوهش باهدف، واکاوی دلایل و پیامدهای ترجیح فعالیت‌های پژوهشی بر آموزش در دانشگاه‌ها، به‌ویژه در نظام آموزش عالی ایران انجام شد. روش: روش تحقیق، مرور نظام‌مند مطالعات داخلی و بین‌المللی منتشرشده بین سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ میلادی بود. پایگاه‌های علمی معتبر فارسی و انگلیسی جستجو شد و 103 مطالعه واجد شرایط تحلیل محتوای استقرایی شدند. یافته‌ها: یافته‌های نشان داد چهار دسته عامل اصلی در این گرایش مؤثرند: عوامل فردی شامل انگیزه‌های درونی( خودکارآمدی پژوهش، علاقمندی به پژوهش و رضایت‌مندی از پژوهش)، انگیزه‌های بیرونی(پرستیژ و شهرت، درآمد و پاداش و ارتقای شغلی) و ویژگی‌های حرفه‌ای افراد( رتبه دانشگاهی، حوزة موضوعی، بار تدریس و پژوهش، تعاملات بین المللی)؛ عوامل نهادی شامل نظام‌های پاداش، معیارهای ارتقاء، استخدام، فرهنگ‌سازمانی، مدیریت، چشم‌انداز تأمین مالی و زیرساخت؛ فشارهای بیرونی شامل پارادایم «منتشر کن یا نابود شو»، شاخص‌های علم‌سنجی، نظام‌های رتبه‌بندی و سیاست‌های حمایتی؛ و تفاوت ماهیت آموزش و پژوهش مانند دشواری کمی‌سازی تدریس، بازخورد محدود، نبود استاندارد جهانی تدریس، باور کلیشه‌ای ملازمت عالم و معلم، تفاوت محدوده ارزیابان، منابع سنجش کیفیت تدریس و نظام ارزیابی نامتوازن. پیامدهای این نامتوازنی در سه دسته شناسایی شد: کاهش کیفیت فعالیت‌های علمی (افت کیفیت آموزش و پژوهش، نارضایتی دانشجویان)، گسترش سوءرفتار علمی (سرقت، جعل، پژوهش اجاره‌ای، همکاری غیراخلاقی، تحریف، انتشار چندگانه، قلدری علمی) و افزایش فشارهای شغلی (استرس، فرسودگی). نتیجه‌گیری: نتایج حاکی از ضرورت بازنگری در سیاست‌های ارزیابی و ارتقای اعضای هیئت‌علمی، طراحی نظام پاداش متوازن و تقویت جایگاه آموزش در هویت دانشگاه است. https://www.icsa-journal.ir/article_246241.html هدف از پژوهش حاضر کشف کاربردهای هوش‌مصنوعی در آموزش‌عالی بود. در این پژوهش کاربردی از رویکرد آمیخته با دو روش تحلیل محتوا و توصیفی پیمایشی استفاده شده است. برای شناسایی ماهیت کاربری هوش‌مصنوعی در سیستم آموزش‌عالی با 1۹نفر از متخصصان موضوعی مصاحبه­نیمه ساختار یافته صورت گرفت که داده­ها درMAXQDA به شیوه اشتراوس و کوربین تحلیل شد. نمونه­گیری هدفمند و معیار انتخاب نمونه اشباع داده­ها بود. اصالت داده­ها توسط ۶نفر از متخصصان موضوعی تأیید شد. نمونه در بخش کمی به منظور اعتبارسنجی مؤلفه‌ها با روش نمونه­گیری تصادفی ساده، 168 نفر از دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشکده کامپیوتر دانشگاه صنعتی شیراز و دانشگاه شیراز را شامل شد. ابزار اندازه­گیری پرسشنامه­محقق ساخته با 37سوال بود که روایی محتوایی و پایایی آن با آلفای کرونباخ(96/0) تأیید شد. داده­ها در این بخش با تحلیل عامل­تأییدی اعتبارسنجی شدند. پس از تحلیل مصاحبه­ها به 3کدانتخابی که شامل دانش و مهارت کاربرد هوش مصنوعی در سیستم آموزش عالی، ارزیابی و بازخورد در هوش مصنوعی، مزایای کاربرد هوش مصنوعی در آموزش عالی و17کدمحوری و165کد باز دست یافتیم. علاوه براین ، در بخش کمی مؤلفه‌ها از از میانگین بالای4 برخوردارند و میزان تحلیل عامل اکتشافی در تمامی سوالات از 5/0 بیشتر بود، همچنین نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که مؤلفه­های شناسایی شده از برازش عالی برخوردار است (RMSEA=0/041). یافته‌های پژوهش علاوه بر شناساندن مؤلفه‌های کاربرد هوش مصنوعی در آموزش عالی زمینه را برای کاربرد آگاهانه و هوشمندانه همراه با اثر بخشی بیشتر در فرایند آموزش و یادگیری فراهم می‌سازد. https://www.icsa-journal.ir/article_246449.html تحولات سریع علمی و فناوری، نقش دانشگاه‌ها را از نهادهای صرفاً آموزشی به موتورهای نوآوری و توسعه اقتصادی گسترش داده است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف طراحی الگوی شکل‌گیری زیست‌بوم دانش‌بنیان دانشگاهی مبتنی بر برنامه درسی پژوهش‌محور انجام شده است. این پژوهش با رویکرد نظریه داده‌بنیاد و از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 16 متخصص حوزه آموزش عالی و صنعت به تحلیل عمیق این زیست‌بوم پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که بین‌المللی‌سازی، سیاست‌های حمایتی دولت، تأمین منابع مالی پایدار و توسعه همکاری‌های بین‌رشته‌ای، از عوامل کلیدی در شکل‌گیری این زیست‌بوم محسوب می‌شوند. همچنین، برنامه درسی پژوهش‌محور به‌عنوان یک رویکرد نوآورانه، نقش اساسی در پرورش محققان توانمند، ارتقای کیفیت پژوهش‌های دانشگاهی، تسهیل تعاملات دانشگاه با صنعت و جامعه و تجاری‌سازی دانش ایفا می‌کند. مدل مفهومی ارائه‌شده در این پژوهش، ضمن شناسایی شرایط زمینه‌ای، مداخله‌گر و پیامدی، راهبردهایی عملیاتی برای تسریع فرایند نوآوری، حمایت از مالکیت فکری و ایجاد زیرساخت‌های مؤثر در توسعه زیست‌بوم دانش‌بنیان ارائه می‌دهد. یافته‌ها حاکی از آن است که استقرار این زیست‌بوم نه‌تنها موجب ارتقای عملکرد پژوهشی و نوآوری در دانشگاه‌ها می‌شود، بلکه نقش کلیدی در توسعه پایدار علمی، اقتصادی و فناورانه ایفا خواهد کرد. https://www.icsa-journal.ir/article_246627.html هدف این پژوهش، بررسی چگونگی تأثیر برنامه‌درسی پنهان بر شکل‌گیری همدلی بالینی در دستیاران گروه داخلی دانشگاه‌ های علوم پزشکی ایران است. این مطالعه با رویکرد کیفی و بهره‌گیری از نظریه داده ‌بنیاد انجام شده است. ابزار گردآوری داده‌ ها مصاحبه‌ های نیمه‌ساختاریافته بود و نمونه گیری به روش هدفمند ملاکی تا رسیدن به اشباع نظری صورت گرفت. در این راستا، 22 نفر از دستیاران گروه داخلی دانشگاه ‌های علوم پزشکی شهر تهران مورد مصاحبه قرار گرفتند. داده های حاصل از کدگذاری باز، محوری و انتخابی به 13 مقوله اصلی دسته‌ بندی شدند که در قالب مدل پارادایمی شامل شرایط علی (مهارت ‌های پایه، تدریس، نظارت و ارزیابی)، مقوله کانونی (توانایی‌ های همدلانه در مراقبت)، راهبردهای شکل گیری ارتباط همدلانه (حمایت های مادی و معنوی)، زمینه (محیط کاری بیمارستان ها و درمانگاه ها، رضایت شغلی، و نقش سرپرستان بالینی)، شرایط مداخله‌گر (ویژگی‌های شخصیتی و روانی، سبک زندگی) و پیامدها (فردی و دانشگاهی) سازمان‌دهی شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که تقویت رویکرد همدلانه در دستیاران، کیفیت خدمات درمانی را بهبود می‌بخشد. بر این اساس، آموزش مهارت‌های انسانی در کنار دانش تخصصی، ارزیابی رسمی این توانایی‌ها، رعایت استانداردهای بین‌المللی، کاهش نارضایتی و فرسودگی شغلی، و ایجاد روابط حمایتی و سازنده، از راهکارهای مؤثر در توسعه این مهارتها محسوب می‌شوند. https://www.icsa-journal.ir/article_246756.html پژوهش حاضر با هدف تبیین گفتمان‌های مربیگری استادان راهنما و تحلیل جایگاه‌یابی دانشجو‌معلمان در فرایند کارورزی و تأثیر آن بر عاملیت و هویت حرفه‌ای آنان انجام شد. این مطالعه از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد تحلیل گفتمان با بهره‌گیری از نظریه جایگاه‌یابی است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۵۰ دانشجومعلم دختر دانشگاه فرهنگیان تهران گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد گفتمان‌های مربیگری استادان در هفت الگوی اصلی شامل گفتمان‌های ارزیابی، تحلیلی، توجیهی، دستوری، عادی‌سازی، رابطه‌سازی و تفویض اختیار نمود می‌یابند. این گفتمان‌ها در تعامل با کارورزان سه الگوی جایگاه‌یابی "شاگرد/پیرو"، "پرسشگر/تحلیل‌گر" و "همکار" را ایجاد کردند که به نوبه خود بر شکل‌گیری پیامدهایی همچون اعتمادبه‌نفس، تصمیم‌گیری مستقل، بازاندیشی حرفه‌ای و هویت معلمی در حال رشد اثرگذار بودند. نتایج نشان داد گفتمان‌های مربیگری نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری تجربه‌ی یادگیری درونی، خودکارآمدی و عاملیت حرفه‌ای معلمان آینده دارند و می‌توانند به عنوان بخشی از برنامه‌درسی پنهان کارورزی در آموزش عالی تحلیل شوند. بر این اساس، بازنگری در محتوای برنامه‌درسی کارورزی و توانمندسازی استادان راهنما در بهره‌گیری از گفتمان‌های حمایتی و مشارکتی، زمینه‌ساز تربیت معلمان توانمند و خودرهبر در نظام آموزش عالی خواهد بود. https://www.icsa-journal.ir/article_246842.html امروزه دانشگاه­های الکترونیکی علاوه بر دوره­های تحصیلات تکمیلی در دوره­های کارشناسی نیز دانشجو پذیرش می­کنند. با توجه به ویژگی­ها و شرایط مخاطبان الگوهای آموزشی در دوره­های الکترونیکی کارشناسی ممکن است با دوره­های تحصیلات تکمیلی متفاوت باشد. هدف کلی این پژوهش ارائه چارچوب عملیاتی برای بهسازی الگوی یادگیری الکترونیکی دوره­های کارشناسی است. این پژوهش با استفاده از مطالعه مرور ترکیبی و با طی سه مرحله شامل مرور سیستماتیک مقالات مرتبط، مطالعه دانشگاه­های الکترونیکی پیشرو جهان و تشکیل گروه کانونی انجام شد. ابتدا در مرحله مرور سیستماتیک از بین 157 مقاله، به­کارگیری قواعد پریزما، انتخاب کلید واژه­های مناسب و رعایت معیارهای ورود و خروج 26 مقاله مشخص و تحلیل شد.. در مرحله دوم دانشگاه­های پیشرو الکترونیکی در سطح جهانی(دانشگاه آلبرتای کانادا، دانشگاه او یو سی چین و دانشگاه کاتالونیای اسپانیا) و منطقه­ای (آناتولی ترکیه و دانشگاه تان عبدالرزاق مالزی) انتخاب شدند. ملاک انتخاب این دانشگاه­ها در دسترس بودن، پیشرو بودن و مطابقت داشتن با شرایط فرهنگی و اجتماعی ایران بود. اقدام­های مهم و تصمیم­های آموزشی این دانشگاه­ها با مراجعه به وب سایت و منابع معتبر آنها استخراج گردید. در گام سوم با کارشناسان آموزشی، فرهنگی و فنی دانشگاه مهر البرز به عنوان اولین دانشگاه الکترونیکی و پیشرو ایران سه جلسه کانونی برگزار شد. مصاحبه­های جلسات کانونی با شیوه تحلیل مضمون، تجزیه و تحلیل شد. مجموع یافته­ها نشان داد، باید چارچوبی برای پشتیبانی آموزشی، فنی و اداری از دانشجویان تدارک دیده شود، اقدامات لازم برای حضور اجتماعی به شکل الکترونیکی و حضوری فراهم گردد و طرحی عملیاتی متناسب با ویژگی­های دانشجویان کارشناسی برای ارتقای مهارت­های دانشجویی، مهارت­های تدریس مدرسان و دستیاران، تنوع­دهی به تعاملات، بازخوردها و شیوه­های ارزشیابی تهیه گردد. https://www.icsa-journal.ir/article_246758.html با توجه به تحولات شتابان فناوری و ضرورت پاسخگویی به نیازهای جامعه دانش‌محور، دانشگاه دیجیتال در سال‌های اخیر به‌عنوان پدیده‌ای نوظهور در دستور کار نظام‌های آموزش عالی قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و اعتبارسنجی ویژگی‌های محتوای برنامه درسی دانشگاه دیجیتال انجام شد. این مطالعه با رویکرد ترکیبی از نوع اکتشافی متوالی و در دو مرحله کیفی و کمی اجرا گردید. در مرحله کیفی، علاوه بر مرور نظام‌مند مبانی نظری دانشگاه دیجیتال ، با استفاده از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با متخصصان آموزش عالی، ابعاد و مؤلفه‌های اصلی محتوای برنامه درسی شناسایی شد. در مرحله کمی، پرسشنامه‌ای بر اساس داده‌های کیفی طراحی و روایی صوری، محتوایی و سازه‌ای آن مورد تأیید قرار گرفت. پایایی پرسشنامه با استفاده از آلفای کرونباخ 92/0 به‌دست آمد که نشان‌دهنده قابلیت اعتماد بالای ابزار است. نتایج تحلیل عاملی تأییدی نیز برازش مناسب مدل مفهومی را نشان داد ( 70/0= RMSEA؛ 95/0= CFI؛ 91/0= AGFI؛ 96/0=GFI ). یافته‌ها حاکی از آن است که ویژگی‌های محتوای برنامه درسی دانشگاه دیجیتال شامل چندرسانه‌ای بودن، تعاملی بودن، شخصی‌سازی، پویایی و هم‌آفرینی محتوا است که ازنظر متخصصان دارای اعتبار بالا و قابلیت اجرا در محیط آموزش عالی می‌باشند. این یافته‌ها می‌توانند مبنایی برای بازطراحی برنامه‌های درسی نوین در راستای ارتقای کیفیت آموزش در عصر دیجیتال فراهم آورند. https://www.icsa-journal.ir/article_246526.html هدف این پژوهش پاسخ به این پرسش است که آیا برنامه درسی تحقیق در عملیات در رشته مدیریت از کیفیت قابل قبول برخوردار است و چه راهکارهایی را می­توان جهت بهبود سطح کیفی درس بکار گرفت. بدین منظور بر مبنای مدل تایلر، پرسشنامه­ای طراحی و میان 381 نفر از دانشجویان مدیریت توزیع و تحلیل شد. راهکارهای بهبود سطح کیفی نیز با مرور گسترده پژوهش­های پیشین شناسایی و ارائه شد. از 22 گویه پرسشنامه، «میزان آشنایی با نرم افزارهای تحقیق در عملیات» با 36/1 از 5 ضعیف­ترین و «میزان زمان اختصاصی توسط استاد برای پاسخگویی به دانشجویان» با 77/3 از 5 بالاترین امتیاز را کسب کردند. رتبه­بندی (زیاد به کم) ابعاد به ترتیب عبارتند از: ارزشیابی، هدف، روش­ تدریس و محتوا. راهکارهای بهبود سطح کیفی نیز عبارتند از: توسعه رویکرد یادگیری فعال، تعادل میان مباحث نظری و کاربردی، استفاده از نرم­افزارها و فناوری، استفاده از بازی و دعوت از افراد شاغل در صنعت. نتیجه اینکه تحقیق در عملیات ماهیتاً درسی مفید و کاربردیست. عدم توجه کافی به روش و محتوای تدریس موجب ایجاد دافعه در دانشجویان می­شود. انتظار می­رود تصمیم­گیرندگان و مدرسان با تکیه بر روش­های آموزشی مدرن و مجرب، اقدامات مناسب را برای ارتقاء سطح کیفی این درس انجام دهند. https://www.icsa-journal.ir/article_246616.html هدف اصلی مقاله حاضر تحلیل وضع موجود و مطلوب برنامه درسی آموزش عالی براساس مؤلفه‌های زیبایی­شناسی است. بدین منظور از اعضای هیأت­علمی دانشگاه شهید باهنر (600)، 236 نفر با روش نمونه­گیری سهمیه­ای، انتخاب شدند. روش پژوهش توصیفی-پیمایشی و ابزار پژوهش، پرسش­نامه محقق­ساخته دو سویه بود که 31 گویه در قالب چهار عنصر برنامه‌درسی اهداف، محتوا، فعالیت­های یاددهی- یادگیری و روش‌های ارزش­یابی را در دو وضعیت موجود و مطلوب بررسی کرد. روایی ابزار گردآوری داده‌های پژوهش براساس روایی صوری و محتوایی و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ بررسی و تأیید شد. تجزیه و تحلیل داده‌های پژوهش در سطح آمار توصیفی و آمار استنباطی (آزمون تی‌تک‌نمونه‌ای، آزمون ویل کاکسون و آزمون فریدمن) با استفاده از نرم‌افزار 26 SPSS انجام گرفت. نتایج نشان دادند که از نظر اعضای هیأت­علمی، بین وضعیت موجود و وضعیت مطلوب در چهار عنصر برنامه‌درسی اهداف، محتوا، فعالیت­های یاددهی- یادگیری و روش‌های ارزشیابی برنامه­درسی مبتنی بر مؤلفه­های زیبایی‌شناختی در دانشگاه شهید باهنر کرمان تفاوت معناداری وجود دارد . https://www.icsa-journal.ir/article_210399.html هدف پژوهش حاضر شناسایی چالش‌های برنامه درسی دوره کارشناسی رشته زیست‌شناسی در دانشگاه تعلیم و تربیت کابل و ارائه راهنمای مطلوب برنامه درسی آن است. این پژوهش کیفی در بهار سال 1401 با روش داده بنیاد از نوع اکتشافی انجام شد. از مصاحبه نیمه ساختاریافته و نمونه‌گیری هدفمند با سه گروه اساتید، دانشجو- معلمان و دانشجویان استفاده به عمل آمد. نتایج نشان داد که برنامه درسی زیست‌شناسی دوره کارشناسی دارای پنج آسیب مهم شامل: ضعف دیدگاه برای تغییر مثبت در سطح ملی و بین‌المللی برنامه درسی، آسیب‌ها در انتخاب، درک و تقویت محتوای باکیفیت، نقص در طراحی راهبردهای آموزشی نوین و فعالیت‌های عملی و آزمایشگاهی، کمبود زمینه‌های توسعه منابع علمی، پژوهشی و فناوری، کمبود ساختارهای فیزیکی، الکترونیکی جهت آموزش، یادگیری و ارزشیابی است. به‌منظور کاهش آسیب‌ها مؤلفه‌های همچون شناسایی نیازهای ملی و بین‌المللی، تجهیز آزمایشگاه، افزایش فعالیت‌های آزمایشگاهی و بهره‌گیری از منابع، زیست‌فناوری و پژوهش‌های جدید مدنظر قرارگرفته است. https://www.icsa-journal.ir/article_246458.html این مطالعه با هدف گونه‌شناسی و ارائه پیوستاری از تدریس باکیفیت در نظام آموزش عالی انجام شده است. با توجه به اهداف آموزش عالی در تأمین نیروی انسانی متخصص، نیاز به اصلاح در روش‌های تدریس باکیفیت در دانشگاه‌ها احساس می‌شود که هدف پژوهشگر در این مطالعه، تجمیع مؤلفه‌های تدریس باکیفیت در آموزش عالی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با توجه به روش اجرا، مرور سیستماتیک تلقی می‌شود. جامعه آماری پایگاه‌های مطالعاتی است که از جوانب مختلف به این موضوع در آموزش عالی در 20 سال اخیر پرداخته‌اند. بر اساس معیارهای ورودی، 23 مقاله فارسی و 20 مقاله انگلیسی، وارد مطالعه شدند. از طریق تحلیل داده‌ها، گونه‌های متمرکز بر کلاس، فراگیر و انسان منتقد برای تدریس باکیفیت در آموزش عالی، شناسایی شد. سپس، با استفاده از فراوانی این گونه‌ها در مطالعات، پیوستاری در جهت رسیدن به تعادل در تدریس باکیفیت در آموزش عالی ارائه شد. نتایج این مطالعه نشان داد که برای داشتن تدریس باکیفیت در آموزش عالی، داشتن نگاه تعادلی و استفاده از تمام ظرفیت‌های استاد و دانشجو در حین تدریس، لازم است. https://www.icsa-journal.ir/article_251623.html دیده‌بانی ،یکی از راهبردهی آینده پژوهی برای مطالعه تغییرات پارادایمی نظریه‌های برنامه‌درسی مبتنی بر هوش مصنوعی است. مسئله اساسی اینکه مراحل دیده بانی تغییرات پارادایمی نظریه های برنامه درسی مبتنی برهوش مصنوعی کدامند؟ روش مطالعه به شیوه آینده پژوهی با استراتژی دیده بانی و نیز تحلیل محتوای کیفی انجام شده است. میدان پژوهش شامل کلیه مقالات منتشر شده دربازه زمانی 2026-2020 و نمونه گیری هدفمند تا حد اشباع داده ها به تعداد 34 مقاله و 18 نفر از اساتید خبره تداوم یافت. تحلیل داده ها براساس دسته بندی مفاهیم باز، زیر مقوله ،و مقوله اصلی صورت پذیرفت. اعتباریابی داده ها با روش سه سوسازی انجام شد. نتایج نشان داد، دیده بانی تغییرات پارادایمی نظریه های برنامه درسی مبتنی برهوش مصنوعی مشتمل بر مراحل پنحگانه(تحلیل داده ها: 6 مؤلفه، شناسایی سیگنالها: مؤلفه6، تحلیل پیامدها: 6 مؤلفه ، ساخت سناریوها: 7 مؤلفه ،و تدوین و نهایی‌سازی دلالت‌های سیاستی: 7 مؤلفه) بوده است................................ https://www.icsa-journal.ir/article_252807.html چکیده: هدف اصلی این پژوهش، شناسایی مؤلفه‌های استدلال حقوقی دانشجویان رشته حقوق با رویکرد فراترکیب می‌باشد. این پژوهش کیفی با استفاده از روش هفت مرحله‌ای ساندلوسکی و باروسو انجام شده است. تیم فراترکیب متشکل از چهار نفر متخصص برنامه‌ریزی درسی، یک نفر متخصص حقوقی و یک نفر مسلط به روش پژوهش فراترکیب بود. در ابتدا 40 منبع استخراج شدند که با استفاده از الگوی غربال‌گری و حذف عناوین نامرتبط، چکیده‌های نامرتبط و سپس متون نامرتبط نهایتاً 31 منبع پژوهشی مرتبط، مبنای تحلیل قرار گرفت که نتیجه آن استخراج مدل مشتمل بر 12 مولفه (مضمون) پایه مشتمل بر مهارت نوشتاری، مهارت کلامی، برخورداری از تفکر انتقادی، مهارت استدلال استقرایی و قیاسی، مهارت ارتباطی، دانش حقوقی، دانش فقهی، دانش دیجیتال، مسئولیت پذیری، واقعیت ‌مداری، عدالت ‌مداری و تعهد مداری و سه مولفه سازمان دهنده دانش، مهارت و ویژگی‌های اخلاقی بود. اعتبار داده‌ها با استفاده از سه تکنیک‌ اعتبارپذیری، انتقال‌پذیری و هم‌سوسازی داده‌ها و اعتماد به داده‌ها با هدایت دقیق جریان جمع‌آوری اطلاعات و هم‌سوسازی پژوهش‌گران تائید شد. به طور کلی یافته‌های این پژوهش نشان داد که ایجاد و پرورش مهارت استدلال حقوقی توسط اساتید در دوران تحصیل و تقویت آن توسط دانشجویان رشته حقوق تاثیر به سزایی در روند آینده کاری