دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی

دوفصلنامه مطالعات برنامه درسی آموزش عالی

بازنمایی گفتمان‌های مربیگری در برنامه‌درسی کارورزی و جایگاه‌یابی دانشجو‌ـ‌معلمان: موثر بر عاملیت حرفه‌ای در آموزش عالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشگاه فرهنگیان
10.22034/hecs.2026.553902.2035
چکیده
پژوهش حاضر با هدف تبیین گفتمان‌های مربیگری استادان راهنما و تحلیل جایگاه‌یابی دانشجو‌ـ‌معلمان در فرایند کارورزی و تأثیر آن بر عاملیت و هویت حرفه‌ای آنان انجام شد. این مطالعه از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد تحلیل گفتمان با بهره‌گیری از نظریه جایگاه‌یابی است. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با ۵۰ دانشجومعلم دختر دانشگاه فرهنگیان تهران گردآوری و با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد گفتمان‌های مربیگری استادان در هفت الگوی اصلی شامل گفتمان‌های ارزیابی، تحلیلی، توجیهی، دستوری، عادی‌سازی، رابطه‌سازی و تفویض اختیار نمود می‌یابند. این گفتمان‌ها در تعامل با کارورزان سه الگوی جایگاه‌یابی "شاگرد/پیرو"، "پرسشگر/تحلیل‌گر" و "همکار" را ایجاد کردند که به نوبه خود بر شکل‌گیری پیامدهایی همچون اعتمادبه‌نفس، تصمیم‌گیری مستقل، بازاندیشی حرفه‌ای و هویت معلمی در حال رشد اثرگذار بودند. نتایج نشان داد گفتمان‌های مربیگری نقش تعیین‌کننده‌ای در شکل‌گیری تجربه‌ی یادگیری درونی، خودکارآمدی و عاملیت حرفه‌ای معلمان آینده دارند و می‌توانند به عنوان بخشی از برنامه‌درسی پنهان کارورزی در آموزش عالی تحلیل شوند. بر این اساس، بازنگری در محتوای برنامه‌درسی کارورزی و توانمندسازی استادان راهنما در بهره‌گیری از گفتمان‌های حمایتی و مشارکتی، زمینه‌ساز تربیت معلمان توانمند و خودرهبر در نظام آموزش عالی خواهد بود.
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 14 تیر 1405